| Zielona energia - fakty i oczekiwania. |
|
| 06.03.2007. | |
|
Zgodnie z kwalifikacją przyjętą przez ustawodawcę, do elektrycznej energii odnawialnej
zalicza się w Polsce energię wytworzoną z energii wiatru, wody (w elektrowniach przepływowych,
w wyniku pływów morskich), Słońca, spalania biomasy i biogazu. Do Źródeł cieplnej energii odnawialnej możemy także zaliczyć instalacje wykorzystujące energię geotermalną, energię Słońca oraz instalacje spalania biomasy i biogazu. Uznanie energii otrzymywanej z procesów spalania biomasy czy biogazu za energię w pełni przyjazną środowisku jest w dużej części kwestią umowną — w jej wyniku powstaje bowiem szkodliwa emisja związków chemicznych, a sama uprawa biomasy (np. wierzby energetycznej) i jej transport pochłania znaczne zasoby paliw. Bilans jest w tym wypadku trudno policzalny i niejednoznaczny. Nie ulega wątpliwości, iż energia powstająca z zastosowania siły wiatru, Słońca i wody to energia odnawialna w pełnym znaczeniu tego słowa, a z produkcją nie wiąże się wtórna emisja szkodliwych związków do atmosfery. Czy tradycyjna elektrownia może być uznana w części za Źródło energii odnawialnej? Tak, jeśli w procesie wytwarzania wykorzystuje w części paliwa zaliczane do Źródeł odnawialnych, m.in. biomasę, np. zrębki drewna albo uprawy energetyczne, np. wierzbę energetyczną. Polskie prawo zezwala na uznanie za energię odnawialną tylko tej części wytworzonej w klasycznej elektrowni energii elektrycznej, której wielkość została wyliczona przy uwzględnieniu szeregu parametrów obejmujących: udział kwalifikowanego paliwa, jego kaloryczność, wpływ warunków zewnętrznych (np. wilgotność). Obliczanie udziału energii odnawialnej w produkcji odbywa się dzięki zastosowaniu odpowiednich urządzeń pomiarowych oraz aprobowanych przez prawo wzorów przeliczeniowych. Czy wiatraki mają szkodliwy wpływ na środowisko naturalne i człowieka?
Współczesne siłownie wiatrowe to ogromne konstrukcje betonowo-stalowe, o wysokości
dochodzącej do ponad 100 m i średnicy skrzydeł ponad 80 m. Standardem są generatory o
mocy zainstalowanej rzędu 2—3 MW, trwają jednak prace nad generatorami o mocy
jednostkowej dochodzącej do 5 MW. Należy zaznaczyć, że współczesne wiatraki budowane
są w skupiskach grupujących od kilku do nawet kilkudziesięciu siłowni wiatrowych.
Podane wyżej dane wskazują wyraŹnie, że instalacje tego rodzaju nie pozostają bez wpływu
na otoczenie. Najbardziej zauważalna jest ingerencja w krajobraz zwłaszcza w przypadku
rozległych parków wiatrowych. W tym wypadku wiele zależy od odpowiedniego
wkomponowania farm wiatrowych w rzeŹbę terenu i zastosowania elementów maskujących w
postaci zróżnicowanego malowania elementów konstrukcyjnych (np. zielone dolne partie
wież). Gospodarka europejska jest w bardzo dużym stopniu zależna od dostaw surowców
energetycznych spoza Wspólnoty (w ok. 50 proc.). Jednocześnie kopalne surowce energetyczne
stale się wyczerpują, a ich pozyskanie jest coraz bardziej kosztowne. światowe —
znane — zasoby ropy szacowane są aktualnie jako wystarczające na ok. 40 lat.
Zielona energia to synonim pojęcia energii odnawialnej. Do l paŹdziernika tego roku rynek
energii odnawialnej w Polsce był rynkiem energii fizycznej, tzn. energia odnawialna była
przedmiotem handlu między wytwórcami a podmiotami zobligowanymi, podobnie jak
energia pochodząca z konwencjonalnych Źródeł wytwórczych. O rodzaju energii i jej cenie
decydowało więc pochodzenie z określonego typu Źródła wytwórczego. Czy wprowadzenie zbywalnych świadectw pochodzenia pozwoli na znaczący przyrost wytwarzania energii odnawialnej w naszym kraju? Oddzielenie energii fizycznej od premii ekologicznej przenoszonej w wartości rynkowej świadectw pochodzenia nie spowoduje automatycznie większej podaży energii odnawialnej. Podstawową zaletą wprowadzenia tego instrumentu jest ułatwienie ewidencji i zwiększenie elastyczności obrotu poprzez oderwanie od ograniczeń fizycznego rynku energii. Kluczowe dla zwiększania podaży energii pochodzącej z OZE (budowy nowych mocy wytwórczych) jest samo wprowadzenie obowiązku zakupowego świadectw pochodzenia (energii), a przede wszystkim wyznaczenie poziomu opłaty zastępczej (jako alternatywy dla wypełniania tego obowiązku) na — wysokim — poziomie 240 zł/MWh, oraz gwarancja ceny dla energii fizycznej na poziomie średniej ceny rynkowej z poprzedniego roku (aktualnie ok. 120 zł/MWh). Wszystko to sprawia, że — po latach niepewności — zainteresowanie inwestycjami w OZE wzrasta, szczególnie w przypadku farm wiatrowych i współspalania biomasy. Czy energia odnawialna jest droga?Biorąc pod uwagę nominalny poziom cen zielona energia jest rzeczywiście nawet 2 do 3 razy
droższa od energii konwencjonalnej. Od razu trzeba jednak zwrócić uwagę, że jest to
spowodowane w większym stopniu polityką państwa niż rzeczywistymi kosztami produkcji, l
paŹdziernika br. w życie weszła regulacja, ustalająca poziom opłaty zastępczej (pozwalającej
na alternatywne wypełnienie obowiązku zakupowego świadectw pochodzenia1) na 240 zł za
MWh. Ponieważ dodatkowo ok. 120 zł/MWh wytwórca będzie mógł osiągnąć ze sprzedaży
energii fizycznej, to ostatecznie przychody wytwórców energii odnawialnej zostaną
wywindowane do niespotykanego dotąd poziomu nawet 360 zł/MWh.2 Abstrahując od kwestii cen rynkowych: należy zgodzić się z tezą, iż koszty wytwarzania energii w OZE są z reguły wyższe od cen wytwarzania w wielkich elektrowniach konwencjonalnych. By jednak zachować logikę porównań należy pamiętać, że różnica ta maleje wraz w poziomem zamortyzowania i skalą wytwarzania. Koszt jednostkowy wytworzenia energii w dużej, zamortyzowanej elektrowni wodnej nie musi znacznie odbiegać od kosztu wytwarzania w zamortyzowanej elektrowni systemowej. Zapewne rację mają również Ci, którzy twierdzą, że gdyby wliczyć w koszty działania elektrowni spalających węgiel szkody środowiskowe i społeczne, cena energii z węgla byłaby zdecydowanie wyższa. Jaki jest wpływ elektrowni wiatrowych na system energetyczny?
Spółki dystrybucyjne nie są przeciwne rozwojowi odnawialnych Źródeł energii, w tym
elektrowni wiatrowych, ale ich wady, a zwłaszcza wpływ na system energetyczny, nie
pozwalają na bezkrytyczne ich stosowanie. Spółka dystrybucyjna ponosi również koszty związane z przyłączeniem do sieci elektroenergetycznej odnawialnych Źródeł energii niezależnie od wielkości mocy w wysokości połowy opłaty ustalonej na podstawie rzeczywistych nakładów. Oznacza to, że musi przewidzieć środki finansowe na pokrycie tych nakładów oraz konieczność uwzględnienia tych kosztów w kalkulacji cen dla odbiorców. W połączeniu z nierzadką koniecznością rozbudowy sieci rozdzielczej średnich napięć niezbędną do przesyłu dużych porcji energii (np. z farm wiatrowych) oznacza to, że odbiorcy będą pośrednio uczestniczyć w finansowaniu tego typu inwestycji w stopniu tym większym, im więcej OZE zostanie zlokalizowanych na terenie działania lokalnego operatora sieci dystrybucyjnej. Przypisy1 Przenoszących premię ekologiczną. 2 Są to koszty zakupu ponoszone przez dostawców energii, które mają wpływ na ceny energii dla odbiorców końcowych. Udział tych kosztów z roku na rok będzie rósł — zgodnie z rozporządzeniem MGiP z 9 grudnia 2004 r. obowiązek zakupu energii wytworzonej w odnawialnych Źródłach energii w roku 2010 osiągnie poziom 9 proc. w stosunku do energii sprzedanej do odbiorców końcowych. 3 Poprzez prawa majątkowe. |
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|

