Problemy kontrolowanej wentylacji

Problemy współczesnej wentylacji mieszkań to nie tylko kwestie techniczno-finansowe czy zdrowotne lecz przede wszystkim socjologiczne. Praktyka z jaką mamy do czynienia na etapie wprowadzania "pod strzechy" elementarnych zasad kultury technicznej z zakresu wentylacji mieszkań jest tego najlepszym przykładem.

I mowa tu nie tylko o strzechach jako domach, strzechy to także ośrodki akademickie, biura projektów, właściwe agendy administracji państwowej odpowiedzialne za realizację polityki mieszkaniowej oraz samorządy i spółdzielnie mieszkaniowe.
W Polsce problemem numer jeden stanie się wkrótce w budownictwie problem PRZESZCZELNIONYCH
POMIESZCZEĂ? - głównie budynków mieszkalnych.

Problemy wentylacji mieszkań w dobie intensywnej "krucjaty termicznej" , którą na pewno niesie ustawa o termomodernizacji mogą stanąć na miejscu drugim ale nie mogą być spychane na miejsca dalsze !

Paradoksalnie, efektem postępu technologicznego jest budowanie domów zbyt szczelnych .

Pamiętać należy, że dla człowieka powietrze jest tym czym dla ryby woda - jest to nasze środowisko życia! Banalna prawda, która nie dociera prawie do nikogo...

Obowiązujące w dniu dzisiejszym normy budowlane wydają się "myśleć termicznie" i nie zawsze w sposób właściwy odczytują potrzeby przyszłego użytkownika, który przede wszystkim powinien zapewnić sobie i swoim najbliższym zdrowe mieszkanie, w którym przychodzi mu spędzać większość swego życia.

Według GUS, ponad 62 % dorosłych i co czwarte dziecko w Polsce cierpi na przewlekłe choroby, 50 % ludzi w wieku 30 - 39 lat oraz prawie wszyscy ludzie starsi.

W nowoczesnych krajach, które wcześniej niż Polska zdały sobie sprawę z konieczności oszczędzania energii, problematyka zdrowego mieszkania i ochrony zdrowia jest zdecydowanie eksponowana. Powszechnie stosowane są tam okienne nawiewniki powietrza tzw. listwy wentylacyjne, które mogą być montowane we wszystkich rodzajach okien : drewnianych, aluminiowych , plastikowych itp.

Nawiewniki okienne są najczęściej wystarczającym elementem uzupełniającym istniejący system wentylacji grawitacyjnej. Montowane w górnej części okna dostarczają do pokoju świeże powietrze, w efekcie powietrze stęchłe i wilgotne usuwane zostaje przez system wentylacji grawitacyjnej.

Aktualnie istnieje wiele rozwiązań technicznych i "trendów" w dziedzinie wentylacji z wykorzystaniem nawiewników okiennych.

Dość popularne są te, których charakterystyka działania w dużym stopniu zależy od poziomu wilgotnośći w mieszkaniu (higrosterowanie) - otwarcie i zamknięcie ich odbywa się "automatycznie" - uwalniając użytkownika z odpowiedzialności za nadzór nad nimi.

Innym rozwiązaniem są listwy wentylacyjne o ręcznej regulacji poziomu otwarcia ( ilości przepuszczanego powietrza). Jeszcze innym są nawiewniki o ciśnieniowej regulacji nawiewu - tu kontrola ilości przepływającego przez urządzenie powietrza odbywa się samoczynnie, w zależności od różnicy ciśnień pomiędzy otoczeniem budynku a jego wnętrzem.

Rzetelna analiza tych trzech konstrukcji wskazuje na następujące ich zalety i wady

Nawiewniki higrosterowane:

zaleta: samoczynnie reagują na nadmiar wilgoci w pomieszczeniu, użytkownik nie musi pamiętać o ich otwieraniu i przymykaniu
wada: nie reagują na zmiany ciągu wentylacyjnego , który jest uzależniony od takich czynników jak temperatura powietrza na dworze, siła wiatru, wysokość komina wentylacyjnego (czytaj - piętro na którym znajduje się nasze mieszkanie).
reagując na poziom wilgoci w mieszkaniu usuwać mogą w nadmiarze powietrze, a wraz z nim ciepło z naszego mieszkania
z uwagi na wewnętrzną budowę ( konieczność umieszczenia elementu higroczułego) są to dość pokaŹnych rozmiarów urządzenia, które zamontowane w górnej części ramy okiennej na pewno nie zdobią okna,
stosunkowa wysoka cena (ok.160,-)

Listwy wentylacyjne o ręcznej regulacji :

zaleta : wysoka estetyka z uwagi na małe wymiary , niska cena , możliwość kierowania do mieszkania strumienia powietrza według indywidualnych potrzeb domownika . Możliwość płynnego dostosowania poziomu otwarcia nawiewnika do specyfiki mieszkania - ilości osób w pomieszczeniu , usytuowania mieszkania w budynku wielokondygnacyjny. Dzięki niskiej cenie (ok.35,- ) możliwość zamontowania w każdym oknie -stąd uzyskanie równomiernej wentylacji całego mieszkania ,co jest bardzo istotne. Przy właściwej eksploatacji możliwość dokładnego ustawienia "dokładnie pod potrzebę" i ograniczenia nadmiernych strat ciepła i nadmiernej wentylacji.
Wada: nie reagują samoczynnie na zmiany temperatury powietrza na zewnątrz i wilgotności wewnątrz budynku oraz na wilgoć. Konieczność "pamiętania " o urządzeniach w domu . Przy niewłaściwej obsłudze możliwość przechłodzenia mieszkania w okresie zimowym np. gdy nie ma nas w domu (praca, szkoła) lub gdy śpimy.

Nawiewniki samoczynne -ciśnieniowe :

zaleta: bardzo precyzyjna samokontrola ilości powietrza nawiewanego do pomieszczenia . Reagowanie na zmiany różnicy ciśnień wywołane wiatrem , spadkiem temperatury na zewnątrz, wzrostem temperatury w mieszkaniu np. w kuchni podczas gotowania, samoczynne dostosowywanie się urządzenia do wysokości piętra, na którym zostało zamontowane i w konsekwencji siły ciągu grawitacyjnego , którego skuteczność uzależniona jest zdecydowanie od wysokości komina wentylacyjnego . Skutkiem tego w sposób bardzo precyzyjny chroni przed niepotrzebną utratą ciepła z jednej strony i zapewnia stały nawiew świeżego powietrza z drugiej.
wada: brak możliwości płynnej -ręcznej regulacji poziomu otwarcia, stosunkowo wysoka cena (ok.60,-), aktualnie dostępne na rynku modele nie dają się zamontować centralnie (symetrycznie ) w ramie okna lecz na jego jednym jego końcu- co nie poprawia estetyki całości i wygląda dość topornie.

Pamiętajmy, że w myśl obowiązujących w naszym kraju, przez kilka dziesięcioleci, przepisów budowlanych, powietrze miało dostawać się do mieszkań przez nieszczelności stolarki okiennej ! Regulacje te utraciły swą aktualność , gdyż ...nieszczelności w stolarce brak.

Nie ma nieszczelności - nie ma powietrza !

Listwy wentylacyjne są więc ratunkiem dla tysięcy mieszkań w Polsce, w których w drodze działań renowacyjnych wymieniono okna "stare" na "nowe" lub zamontowano nowoczesną stolarkę okienną - o bojętnie czy z PCW, drewna czy aluminium.

Z pewnością wprowadzenie ich do powszechnej praktyki budowlanej zakończy zmorę "płaczących okien" i grzybów na ścianach tak "modernizowanych" mieszkań.

Spółdzielniom mieszkaniowym oszczędzi problemów z utyskującymi użytkownikami, którzy nieświadomi ich rzeczywistego Źródła, zawsze będą kierować swe żale do właściciela lub administratora budynku.

Oprócz listew wentylacyjnych czy nawiewników, jak chcą niektórzy nazywać te urządzenia ( nie zawsze działają one jako elementy nawiewu powietrza gdyż często pełnią funkcję wywiewników - z uwagi na stosunkowo chaotyczny proces wentylacji jaki przebiega przy ich użyciu w przeciętnym mieszkaniu) istnieją inne sposoby wentylacji mieszkań.

Powyżej opisane systemy mają jedną wadę logiczną.

Wymieniamy okna na szczelne, a póŹniej wiercimy w nich dziury, stosujemy nawiewniki, żeby były nieszczelne. Co znaczy mniej więcej to, że chcąc zapewnić normalną jakość powietrza w pomieszczeniach, doprowadzamy świeże i zimne powietrze z zewnątrz. Ja osobiście jestem przeciwnikiem takich rozwiązań, lepiej i taniej poprostu nie wymieniać okien.

Jedynym skutecznym i energooszczędnym rozwiązaniem są systemy wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej (tzw. zbilansowanej), gdzie elementem podstawowym jest rekuperator - czyli urządzenie w którym następuje odzysk ciepła z powietrza usuwanego na zewnątrz i które to powietrze dostarczane jest i usuwane z pomieszczeń systemem kanałów wentylacyjnych połączonych z rekuperatorem. Koszt takiego systemu dla domu o pow. ok. 130 m2 może wynosić ok. 5000 do 10 000 złotych.
Z uwagi na strach przed utratą pieniędzy, które "wywiane" zostaną z domu wraz ze powietrzem wentylacyjnym rozwiązanie to jest jedynym racjonalnym.

Niewątpliwą wadą jego jest to, że trzeba ponieść dodatkowy koszt, a na to jest bardzo trudno wysupłać dodatkowe pieniądze tym którzy budują domy.

Jednak przy inwestycji budowlanej nowego domu, w cenach bieżących, rzędu kilkuset tysięcy złotych i patrząc na to że będziemy taki budynek eksploatować kilkadziesiąt lat, rozpatrywanie doprowadzenia powietrza do budynku systemami wentylacji nawiewno-wywiewnej staje się koniecznością.

Niestety inwestycja w system wentylacji mieszkania uważana jest (głównie chyba za sprawą niedoinformowanych architektów, którym w tej chwili narażam się bardzo mocno, ale taka jest prawda !) za inwestycję dodatkową a nie podstawową jak np. okna , drzwi, podłogi itp.

Rozpatrując póŹniejsze koszty ogrzewania, warto poradzić się doświadczonego "ciepłownika", jaki wpływ ma wentylacja z odzyskiem ciepła, na wydatki związane z ogrzewaniem. W nowoczesnych, dobrze "ocieplonych" budynkach "niskoenergetycznych" straty na wentylacji stanowią do 80% całości strat cieplnych budynków.

"Od lat ludzie jakoś żyli nie zawracając sobie głowy wentylacją i jakoś było ..." - oto największy przeciwnik postępu a jednocześnie najgorszy doradca - konserwatyzm.

Reasumując, należy podkreślić niewątpliwy fakt, że aby upowszechnić wiedzę o potrzebie wentylacji naszych mieszkań należy przede wszystkim wskazywać na możliwości ograniczenia strat ciepła jakie tkwią w nas samych, poprzez świadome kształtowanie mikroklimatu wewnętrznego mieszkań oraz z drugiej strony w urządzeniach wentylacyjnych ograniczających zużycie energii.

Ten kierunek wydaje się właściwy i potwierdzają to prowadzone badania w krajach zachodniej Europy nad systemami wentylacji, które w pierwszej kolejności zapewnią ograniczenie nadmiernej ucieczki ciepła wskutek działającej wentylacji a tym samym doprowadzą do oczekiwanego przez wszystkich rozwiązania, gdzie "wilk syty i owca cała".

Komentarze (0) >>

Write comment