| Kominek w domu |
|
| 06.05.2007. | |
Kominek jako piec, instalacja i eksploatacjaPojęcie kominka w polskim piśmiennictwie technicznym nie jest zdefiniowane. Umówmy się zatem, że tekst niniejszy nie dotyczy tradycyjnych kominków typu „otwartego".Pod hasłem „kominek" należy tu rozumieć opalany drewnem (lub brykietami) przeponowy piec grzewczy, o okresowym spalaniu lub stałopalny, zbudowany z otwieranego wkładu i obudowy - kamiennej, ceramicznej, metalowej lub wykonanej z materiałów mieszanych. Kominek w kategoriach klasyfikacji statystycznej nie występował i nie występuje jako osobny wyrób. Tak „kominek", jak i „wkład kominkowy" klasyfikowano dawniej jako piec grzewczy (SWW 0672-2). Obecnie, tj. po 1 stycznia 2003 r., kominki i wkłady kominkowe są przez większość dostawców zaliczane do grupowania PKWiU 29.72.12 70.10 .... (Piece stałopalne, gdzie indziej niewymienione). Zdecydowanie więcej światła na nomenklaturę i klasyfikację rzucają normy europejskie PN-EN 13229:2002 ,Wkłady kominkowe wraz z kominkami otwartymi na paliwa stałe. Wymagania i badania" oraz PN-EN 13240 „Ogrzewacze pomieszczeń na paliwa stałe. Wymagania i badania". W związku z harmonizacją tych norm z dyrektywą budowlaną 89/106/EWG warunkiem dopuszczenia wkładów kominkowych na rynek unijny jest deklaracja zgodności wyrobu z normą zharmonizowaną, co pozwala zaopatrywać wyroby w znak CE. Podejmując decyzję o zakupie wkładu, należy zbadać tę kwestię, gdyż montaż wkładu niespełniającego wymogów dopuszczeniowych stanowi naruszenie ustawy Prawo budowlane. To, że kominek jest piecem, to kwestia oczywista dla ogółu standardowo myślących ludzi. Niekonwencjonalny pogląd w tej sprawie miało Ministerstwo Infrastruktury. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 z dnia 15 czerwca 2002 r. poz. 690) - w tekście niniejszym zwane dalej „Rozporządzeniem" - stanowi tak (§ 132.1): „Budynek, który ze względu na swoje przeznaczenie wymaga ogrzewania, powinien zostać wyposażony w instalację ogrzewczą lub inne urządzenia ogrzewcze, niebędące (pisownia oryginalna, uw. autora) piecami, trzonami kuchennymi lub kominkami". Ministerstwo Infrastruktury w swoim czasie nie było w stanie mi odpowiedzieć na pytanie, czym się różni kominek od pieca, więc wnoszę z tego, że samo tego zapisu nie rozumiało. Wypływa z niego jednak pewien istotny wniosek, a mianowicie, że na razie w Polsce kominek nie może być jedynym Źródłem ciepła w pomieszczeniach mieszkalnych.  W ostatnich latach w Polsce doszło do niezwykłego rozpowszechnienia kominków z płaszczem wodnym, zasilających instalacje centralnego ogrzewania wodnego. Mimo niewątpliwych zalet tego rozwiązania jego masowe stosowanie nie ma racjonalnego uzasadnienia.Montaż tych urządzeń, mających wszystkie techniczne cechy kotłów na paliwa stałe, rodzi cały szereg problemów i wątpliwości o charakterze techniczno - prawnym. Omówienie ich przekracza ramy niniejszego tekstu. Rozporządzenie to stanowi również (§ 132.3), że kominki mogą być instalowane wyłącznie w budynkach jednorodzinnych, mieszkalnych w zabudowie zagrodowej i rekreacji indywidualnej oraz niskich budynkach wielorodzinnych.Jest oczywiste zatem, że nie wolno w Polsce instalować kominków w kawiarniach, restauracjach, pubach, hotelach, klubach itd. Zapis ten wzbudził spore zdziwienie wśród europejskich producentów wkładów kominkowych - i nie dziwota. Obiecaliśmy harmonizację naszych przepisów z uregulowaniami unijnymi, a zrobiono dokładnie coś odwrotnego.Zwróćmy uwagę na to, że cytowany tu § 123.3 Rozporządzenia pozwala na montaż kominków jedynie w „niskich budynkach wielorodzinnych". W innym miejscu (§ 132.2) znajdujemy unormowanie mówiące, że „dopuszcza się stosowanie pieców... na paliwo stałe w budynkach o wysokości do 3 kondygnacji nadziemnych włącznie". Niedopuszczalna jest, zatem spotykana u nas praktyka montowania kominków na ostatnim piętrze budynków wielokondygnacyjnych.  Z § 132.3. wynikają jeszcze inne istotne uwarunkowania montażowe: moc nominalna kominka musi być dostosowana do kubatury pomieszczenia, w którym jest on instalowany. Kubatura ta nie może być mniejsza niż 30 m3, a na każdy kilowat mocy nominalnej musi przypadać, co najmniej 4 m3 kubatury pomieszczenia. Oznacza to, że np. pomieszczenie o powierzchni 16 m2 i wysokości 2,5 m wolno wyposażyć w kominek o mocy nominalnej nie większej niż 10 kW. Moc nominalna to średnia moc grzewcza kominka, mierzona podczas znormalizowanego, trzygodzinnego testu. Moc ta powinna być podana w charakterystyce technicznej urządzenia. Nabywca wkładu kominkowego powinien upewnić się, czy informacja podana przez sprzedawcę nie dotyczy przypadkiem mocy maksymalnej, która może być nawet dwukrotnie wyższa. Uczciwość i profesjonalizm sprzedawcy nie są wcale cechami oczywistymi.Następnym uwarunkowaniem montażowym wynikającym z § 132.3 Rozporządzenia jest obowiązek zapewnienia dopływu powietrza do paleniska kominka w ilości co najmniej 10 m3/h na każdy kilowat nominalnej mocy cieplnej kominka.Oznacza to, że do pomieszczenia z kominkiem powinno być doprowadzone powietrze: albo wprost pod palenisko specjalnym przewodem, albo poprzez specjalnie zainstalowany w ścianie zewnętrznej budynku nawietrzak.W szczelnych domach jednorodzinnych nie wystarcza samo rozszczelnienie okien. Może wówczas dochodzić do sytuacji, gdzie funkcję nawiewu powietrza zaczyna spełniać przewód wentylacji grawitacyjnej.Narusza to postanowienia § 147.8 Rozporządzenia, które stanowi, że urządzenia zużywające powietrze nie mogą zakłócać funkcjonowania wentylacji.Z § 147.9 Rozporządzenia wynika zakaz montażu kominków w pomieszczeniach, gdzie stosowana jest mechaniczna wentylacja wyciągowa.Zakaz ten jest bardzo ważny - zlekceważenie tej zasady powoduje złą pracę kominka i może doprowadzić do zaczadzenia użytkownika.Nie ma natomiast zakazu montowania kominka w domkach czy mieszkaniach, gdzie funkcjonuje centralne ogrzewanie powietrzne, które zwykle jest połączone z wentylacją wyporową. Z punktu widzenia zapewnienia właściwej jakości powietrza wewnętrznego i bezpieczeństwa funkcjonowania kominka takie rozwiązanie jest najlepsze.W domach z mechaniczną wentylacją wyporową nie powinno się instalować przewodu mającego doprowadzać powietrze z zewnątrz pod palenisko: wobec nadciśnienia panującego wewnątrz budynku przez ten przewód powietrze będzie płynąć w odwrotnym do zamierzonego kierunku, nie będzie spełniać żadnej funkcji, będzie jedynie Źródłem bezsensownych strat ciepła.Popularne stały się rozwiązania, w których kominek stanowi Źródło ciepła w instalacjach centralnego ogrzewania powietrznego typu grawitacyjnego. Kominki do tego przystosowane posiadają dystrybutor ciepłego powietrza, z którego powietrze to jest transportowane przewodami do innych pomieszczeń.Szczególną uwagę należy zwrócić na fakt, by przewody te były instalowane z poszanowaniem wymogów § 267.3 Rozporządzenia stanowiącego, że odległość nieizolowanych przewodów wentylacyjnych od wykładzin i powierzchni palnych powinna wynosić co najmniej 0,5 m.  Wymóg ten współgra z § 264 Rozporządzenia, który stanowi, że palne elementy wystroju wnętrza budynku, przez które lub obok których są prowadzone przewody ogrzewcze, wentylacyjne, dymowe lub spalinowe, powinny być zabezpieczone przed możliwością zapalenia lub zwęglenia. Z drugiej zaś strony § 153.2 mówi, że materiały przewodów lub sposób zabezpieczenia ich powierzchni powinny być dobrane odpowiednio do właściwości mającego nimi przepływać powietrza oraz do warunków występujących w miejscu ich zamontowania. Zupełnie nierealny jest natomiast zapis § 302.2 mówiący, że w budynku (z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) z ogrzewaniem powietrznym temperatura strumienia powietrza w odległości 1 cm od wylotu do pomieszczenia nie może przekraczać 70°C - jeżeli znajduje się on na wysokości ponad 3,5 m od poziomu podłogi i 45°C - w pozostałych przypadkach. Uregulowanie takie byłoby racjonalne przy ograniczeniu do systemów ogrzewania powietrza z obiegiem wymuszonym pracą wentylatora. Przy ogrzewaniu powietrznym grawitacyjnym temperatury powietrza są znacznie wyższe i przestrzeganie tego wymogu - zwłaszcza w odniesieniu do kratek wentylacyjnych montowanych bezpośrednio w okapach - jest technicznie niewykonalne. Morał z tego taki, że przepisy prawa powinny być tworzone i weryfikowane przez specjalistów - tu z pewnością nie miało to miejsca. Niezmiernie istotnym zagadnieniem jest przyłączenie kominka do komina.Rozporządzenie (§ 145.1) określa, że w przypadku kominków o wielkości otworu paleniskowego do 0,25 m2 minimalne wymiary przewodu kominowego dymowego wynoszą 0,14 x 0,14 m, a w przypadku przewodów o przekroju okrągłym średnica musi wynosić co najmniej 0,15 m.Oczywiście, przy kominkach o większym otworze paleniskowym te wymiary muszą być proporcjonalnie większe: 0,14 x 0,27 m lub średnica minimum 0,18 m. W praktyce producenci wkładów zalecają średnice większe i są one określone dla każdego typu wkładu. Obowiązki instalatora wynikające z art. 5 ustawy Prawo Budowlane (Dz. U. nr 89 poz. 414 z 1994 r., z póŹniejszymi zmianami) dotyczą również montażu kominków. Zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania i bezpieczeństwa pożarowego osiąga się przez ścisłe respektowanie przepisów prawa budowlanego. Wynika z nich także konieczność przestrzegania określonych przez producenta w instrukcji montażu wymagań specyficznych dla danego urządzenia - bowiem ich zlekceważenie może doprowadzić do tragedii. |
| następny artykuł » |
|---|