| Wilgoć w pomieszczeniach |
|
| 05.05.2007. | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Emisja wilgoci w pomieszczeniach mieszkalnychWe właściwie zaprojektowanym i wybudowanym budynku oraz w warunkach jego normalnej eksploatacji (wykluczając wilgoć związaną z procesem budowy, podsiąkającą wodę gruntową, czy sytuacje awaryjne: powódŹ, przecieki) można wymienić następujące procesy kształtujące warunki wilgotnościowe panujące w budynku:
Wśród wyżej wymienionych procesów emisja pary wodnej związana z działalnością użytkowników jest podstawowym (praktycznie jedynym) Źródłem wilgoci w budynku mieszkalnym.Proces ten w związku z tym, że para wodna emitowana jest bezpośrednio do powietrza wywiera nie tylko największy, ale także najszybszy wpływ na wilgotność powietrza wewnętrznego. Ponad to, charakteryzuje się dużą zmiennością i losowym charakterem zmian.W artykule opisano wielkość emisji związanej z poszczególnymi czynnościami lub zdarzeniami, a także przedstawiono dynamikę zmian w przebiegu emisji pary wodnej. Określenie emisji pary wodnej związanej z poszczególnymi czynnościamiWymieniony wcześniej proces emisji pary wodnej zawiera następujące składowe:
Wartości typowe dla poszczególnych czynności czy związane z konkretną aktywnością użytkownika pomieszczenia można stosunkowo łatwo wyznaczyć. Wielkość emisji pary wodnej pochodzącej od wybranych czynności wykonywanych przez użytkowników lub zdarzeń mąjących miejsce w pomieszczeniu zestawiono w poniższej tabeli [6], [9], [l0]: Emisja pary wodnej dla wybranych czynności według [6], [9], [10]
Istotnym Źródłem wilgoci w pomieszczeniach mogą być rośliny.Emisja pary wodnej, pochodząca z parowania wody z nadziemnych części roślin (transpiracja), zależy przede wszystkim od oświetlenia i temperatury. Określając intensywność emisji można przyjąć, że praktycznie cała woda użyta do podlewania jest transpirowana. Wynika to między innymi z wielkość współczynnika transpiracji, czyli ilości transpirowanej wody jaka jest potrzebna do wyprodukowania 1 kg suchej masy.Współczynnik ten wynosi od 293 l/kg dla prosa do 905 l/kg dla lnu [16], średnia dla roślin doniczkowych to okolo 500 l/kg [6]. Oznacza to, że ponad 99% wody, którą podlewamy rośliny jest póŹniej odparowywana do powietrza.Jednym z gatunków o największych możliwościach transpiracji jest palma złotowiec (chrysalidocarpus lutescens) [17]. Roślina o wielkości 1.8 m może wyemitować w ciągu doby ok. 1000 g wody [17], co daje średnią emisję ok. 40 g/h.W ramach procesu emisji ujęto również parowanie wody ze swobodnej powierzchni cieczy.Proces ten można ilościowo opisać równaniem [3]:![]() Określenie dynamiki zmian procesu emisji pary wodnejEmisja pary wodnej jest w dużym stopniu uzależniona od zachowania się użytkowników pomieszczeń. W związku z tym dynamiczne przebiegi zmienności emisji są bardzo trudne do oszacowania. Ilustrację zmienności emisji mogą być przebiegi zmienności wartości wilgotności powietrza wewnętrznego dla krótkiego okresu czasu (w przybliżeniu stały strumień powietrza wentylacyjnego).Przykładowe tygodniowe przebiegi dla pomieszczenia sypialni oraz łazienki przedstawiono na poniższych wykresach. ![]() Rys.3. Jak już wspomniano zmienność emisji wynika z działalności użytkowników. Badania zachowania się użytkowników są prowadzone, ale dotyczą głównie krajów Europy Zachodniej i Ameryki. Na podstawie danych zebranych w Exposure Faeton, Handbook [3] można wyodrębnić informacje istotne z punktu widzenia emisji pary wodnej. Niektóre z istotniejszych danych przygotowane na podstawie [3] przedstawiono na poniższych wykresach (rys 4).Rozkłady prawdopodobieństwa (na podstawie [3])
Podsumowując dane znajdujące się w Exposure Factors Handbook [3], oraz informacje zawarte w [11], [12], [14] można stwierdzić, że:
Pewnym uzupełnieniem powyższych danych są informacje na temat nasycenia gospodarstw domowych wymienionymi urządzeniami. Według danych firmy Whirpool [15] w 1994 roku:
Z nieprzewidywalności natury ludzkiej wynika jednak, że praktycznie zawsze można wymienić procesy, które zostały pominięte (jak np. prasowanie, sprzątanie odkurzaczem piorącym, mycie, itd.). Niemniej jednak bazując na przedstawionych informacjach, można określić przybliżoną ilość pary wodnej emitowanej w związku z metabolizmem i czynnościami wykonywanymi przez użytkowników. Odrębny problem stanowi to, że w przypadku szczególnie intensywnej emisji część pary wodnej, jest praktycznie natychmiast usuwana na zewnątrz. Jest to pożądany efekt działania wentylacji (okapy kuchenne, wentylatory łazienkowe, otwieranie okien), niestety trudny do oszacowania czy obliczenia w sposób analityczny. W literaturze znaleŹć można również wartości średnie, i tak jak podaje A. Ten Wolde [11] średnia emisja pary wodnej dla dwuosobowej rodziny wynosi 6.5 kg/dobę, dla rodziny czteroosobowej (dwoje dorosłych i dwoje dzieci) 10.9 kg/dobę, natomiast średnio na osobę dobowa emisja pary wodnej wynosi 4.4 kg z odchyleniem standardowym 1.73 kg. Należy jednak mieć na uwadze, że średnia emisja na osobę bardzo mocno zależy od ilości osób mieszkających w danym budynku lub mieszkaniu. Opracowane przez A. TenWolde [11] na podstawie badań s. c. Hite'a i J.L. Bray'a [5] dobowe przebiegi emisji pary wodnej dla budynku zamieszkanego przez dwoje dorosłych oraz cztero osobową rodzinę (dwoje dorosłych i dwójka dzieci), przedstawiono na poniższym wykresie. ![]() Rys.5. Dobowa emisja pary wodnej, według [11] za [5]. Podsumowanie Podsumowując rozważania dotyczące emisji pary wodnej w pomieszczeniach mieszkalnych można stwierdzić, że:
Bibliografia:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|




