| Problem jakości powietrza w praktyce |
|
| 04.05.2007. | |
Wymiana okien w budynkach spowodował nowy gwałtowny, olbrzymi w skali masowej problem - zatrucia spalinami kuchenek i piecyków.O problemach związanych z jakością i ilością powietrza w pomieszczeniach mieszkalnych mówi się praktycznie przy każdym opracowywanym audycie energetycznym budynku mieszkalnego czy użyteczności publicznej. Bazuje się jednak na wyliczeniach projektowych. To czy w konkretnych warunkach dla budynku jest osiągnięty poziom wymiany powietrza, który zapewnia potrzeby oddychania i usuniecie zanieczyszczeń i inne, nie jest jednak przedmiotem analizy.Brak takich rozważań audytorskich stanowi o utracie możliwości stwierdzenia i wykazania istniejących nieprawidłowości i niesprawności. Nie mniej, kontakty audytorów energetycznych z różnymi grupami ... użytkowników mieszkań o zróżnicowanym poziomie wykształcenia i przygotowania, pokazują im rzeczywisty stan świadomości społeczeństwa w aspekcie występujących problemów jakości powietrza a często i wynikających tutaj wypadków i zagrożeń. Poniżej w formie zasygnalizowania problemu opisano pewne rzeczywiste przypadki, które niestety nie są nietypowe, a naświetlają wagę zagadnienia i obszar szczególnie istotnej problematyki. Zatrucie spalinami piecyka łazienkowegoW tym domu jednorodzinnym, w okolicy Niepołomic, popełniono praktycznie chyba wszystkie możliwe błędy dotyczące wentylacji i kominów, a także wykonano wiele prac budowlanych w pełnej niezgodności z przepisami.W wydzielonym poziomie parteru zamontowano okna super szczelne, zapominając o nawiewnikach, czy chociażby mikrouchyle. Kuchnia i łazienka posiadały otwory wentylacyjne ("kratki") montowane na przestrzał do jednego wspólnego przewodu. Od strony kuchni był zamontowany okap z wentylatorem a od strony łazienki "kratka" z żaluzją szczelnie przysłaniającą wlot. Otwór wentylacyjny w drzwiach łazienkowych był zaklejony papierem. Zamontowany w łazience piecyk łazienkowy PG-6 - wykonany fabrycznie bez czujnika zaniku ciągu kominowego. Wszystko to stwierdzono w trakcie śledztwa dotyczącego śmierci jednego z mieszkańców w trakcie kąpieli w tej łazience.Analiza spalin z piecyka łazienkowego nie wykazała podwyższonego stężenia tlenku węgla. Stwierdzony poziom 11 ppm CO jest znacząco mały w stosunku do dopuszczalnego, zgodnie z normą PN-87/M-40301 (Gazowe grzejniki wody przepływowej. Wymagania i badania) poziomem 0,05 % = 500 ppm. Aczkolwiek początkowo domniemywano zatrucie tlenkiem węgla, to póŹnij podejrzenia poszły w innym kierunku, dotyczącym wypierania czy zużywania tlenu w atmosferze łazienki. Ponieważ taki grzejnik gazowy produkuje około 40 m3/h spalin, a łazienka miała objętość około 8 m3, to pełne "wyparcie" powietrza z łazienki przez spaliny, w przypadku odwrócenia się ciągu, nastąpi już po 12 minutach. A jakie będzie rzeczywiste stężenie tlenu w powietrzu wymieszanym ze spalinami? W jednej z wykonanych dla innego tematu analiz w próbie badanych 19 gazowych grzejników łazienkowych rozrzut stężenia tlenu w spalinach był od 3,2 % do 12,8 %. Zatem już bardzo szybko poziom tlenu może spaść, w tak uszczelnionym pomieszczeniu łazienki do wartości krytycznej powodującej niedotlenienie organizmu a w przypadkach szczególnych jak tu) - śmierć. Jeśli chodzi o popełnienie błędów budowlanych w opisanym wyżej budynku jednorodzinnym to wynikają one zapewne z braku promowania wiedzy zarówno przez lokalne władze samorządowe jak i chociażby kominiarzy, którzy nie pouczają mieszkańców o zagrożeniach.Jeśli zaś chodzi o pomieszczenie kotłowni w piwnicy tego budynku to można dodać, że "fachowiec - złota rączka" zamontował piec grzewczy w pomieszczeniu niższym niż 1,9 m, rurę od tego pieca gazowego przyłożył do "wnęki wentylacyjnej" bo do kanału dymowego był już włączony piec węglowy a istniejący otwór nawiewny z kratką okazał się być jedynie atrapą. Należy dodać, że na piętrze tego niewykończonego jeszcze w pełni budynku mieszkalnego były zamontowane już rury gazowe do piecyka gazowego, a nie było wykonanego przewodu spalinowego. Bez odpowiedzi pozostaje pytanie, jak wiele jest takich domów, ilu ludzi jeszcze poniesie śmierć, aby lokalne środowisko zrozumiało potrzebę edukacji w tym zakresie zamiast stosowania "uproszczonych", tańszych rozwiązań różnych domorosłych ekspertów.Niedrożność przewodów kominowychKominiarze stwierdzili, że w tym budynku wielorodzinnym, w pobliżu kopca Kościuszki w Krakowie, przewody kominowe są nieszczelne i aby zabezpieczyć się przed problemami ze spalinami należy je uszczelnić przez wprowadzenie w nie odpowiednich wkładów wykonanych ze stali kwasoodpornej.Protest wspólnoty mieszkańców spowodował wezwanie dodatkowego rzeczoznawcy, który za pomocą kamery wizyjnej miał ocenić stan kominów. Okazało się, że istnieją tutaj również inne problemy z przewodami kominowymi np. w kominach są tak duże przesunięcia i przewężenia, że praktycznie sugerowanych wkładów nie da się wprowadzić. Obserwując na monitorze stan wnętrza i ścian przewodów spalinowych zauważono w pewnym momencie koniec przewodu kominowego mimo, że według opinii kominiarskiej, kanał spalinowy miał schodzić jeszcze jedno piętro w dół. W tym mieszkaniu zapalono w przewodzie papier i na ekranie monitora pojawił się dym opływający cegłę blokującą cale światło przewodu. Cegła leżała w tym przewodzie prawdopodobnie od ponad 20 lat a mieszkanka tego lokalu miała zaawansowaną astmę i używała butli z tlenem. Pojawia się pytanie o ewentualny związek choroby tej kobiety z tą niedrożnością przewodu kominowego. Cegłę w następnym dniu rozbito kulą kominiarską i sprawa przestała istnieć. Kto oceni relacje miedzy zdrowiem a edukacją o warunkach życia w pomieszczeniu o odpowiedniej jakości powietrza? AutonegacjaSpółdzielnia mieszkaniowa w Krakowie, w pobliżu Wawelu. Na stoliku na korytarzu leżą wydrukowane ulotki, które zapewne dostarczono wszystkim mieszkańcom.Audytor, poproszony przez prezesa o konsultacje w zakresie potrzeby termomodernizacji budynków spółdzielni był zdumiony trafnością uwag dotyczących skutków wprowadzania szczelnej stolarki okiennej oraz zaleceń, co do bezpiecznego używania piecyków łazienkowych. W trakcie rozmowy sprawa zeszła na ulotkę. Pan prezes zapytał: czy prawdą jest to cośmy ludziom napisali o szczelnej stolarce i tych piecykach? On sam nie wierzył w to, pod czym się sam podpisał a miał przekonywać lokatorów. Czy taka forma edukacji przyniesie jakikolwiek skutek?PodsumowanieProblematyka jakości powietrza w budynkach mieszkalnych i użyteczności publicznej to, w warunkach polskich przede wszystkim zapewnienie odpowiedniej wymiany powietrza, w tym dla użytkowania palenisk piecowych na paliwo stale i gazowe, zapewniającej spalenie zupełne paliwa i brak emisji substancji szkodliwych do pomieszczeń użytkowych.Wymóg zupełności spalania należy raczej rozumieć jako utrzymanie poziomu emisji poniżej wymogów normatywnych niż w sensie teoretycznym. Dążenie do "zaoszczędzenia pieniędzy" przybiera często postać "igrania z własnym życiem", w związku z używaniem odbiorników gazowych zamontowanych w mieszkaniach przy dodatkowo super uszczelnianiu pomieszczeń dla zmniejszenia strat ciepła na ogrzanie powietrza wentylacyjnego.Fakt potrzeby dostarczania powietrza do spalania oraz konieczność odprowadzenia spalin często umyka uwadze "zainteresowanych", którzy te dwa problemy traktują jako rozłączne. Wiele błędów budowlanych przyczyniających się do powstawania powietrza o złej jakości w pomieszczeniach użytkowych w starych budynkach, wynika z faktu nieświadomości ówczesnych przepisów odbieranych częstokroć jako element szykanowania zdesperowanego inwestora. Niezrozumienie tych przepisów, brak praktycznej możliwości ich egzekwowania oraz dążenie do oszczędności inwestycyjnej spowodowało, ze fakty takie ujawniają się najczęściej w przypadku nieszczęśliwego wypadku mieszkańca. Nawet jednak w takich przypadkach zdarzenia te są odbierane jako zdarzenie losowe nie zaś skutek błędów wykonawczych. Problem jakości powietrza nie jest wiązany w świadomości społecznej z problemem zdrowia ani też jakości życia.Po dłuższym okresie przebywania w zamkniętym pomieszczeniu odczuwany dyskomfort wiąże się z przepracowaniem czy ogólnym zmęczeniem.To co nazywane byłoby "syndromem chorego budynku" nie istnieje w świadomości społecznej w odniesieniu do budynku mieszkalnego. Jakość użytkowanego powietrza w budynkach mieszkalnych ma raczej niski priorytet w hierarchii potrzeb polskiego spoleczeństwa. Wynika to, prawdopodobnie z niskiego jeszcze poziomu dochodu narodowego w przeliczeniu na jednego mieszkańca. Reasumując powyższe należy stwierdzić, że istnieje zadanie odpowiedniego informowania społeczeństwa iż problematyka jakości powietrza jest istotnym elementem warunkującym odpowiednią, godziwą jakość życia. Należy wzbudzić świadomość wyższych potrzeb związanych z podniesieniem jakości życia codziennego poprzez poprawę sposobu podawania powietrza do pomieszczeń mieszkalnych. Aczkolwiek należy tutaj odwoływać się do niższego poziomu potrzeb egzystencjonalnych, związanych z zagrożeniem życia w przypadku nieodpowiedniego rozwiązania systemu wentylacji mieszkań nie można jednak pomijać już aspektów związanych z poprawą jakości tego życia, poprawą stanu zdrowia i podniesieniem kultury bytowania w pomieszczeniach ogrzanych lecz wentylowanych wolnych od spalin, nadmiernej ilości pary wodnej i braku zapachu innych użytkowników tych pomieszczeń, w tym i zwierząt domowych. |
| następny artykuł » |
|---|