| Efektywność wykorzystania energii w latach 1999-2004 |
|
| 08.03.2007. | |||||||||||||||||||||||||||||||||||
Strona 12 z 12 4. PodsumowanieNowa polityka Unii Europejskiej, wyrażona poprzez nowe dyrektywy, a szczególnie
dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej użytkowników i usług energetycznych,
narzuca konieczność stałego monitorowania efektywności energetycznej. Zgodnie z zapisami
w dyrektywie, oszczędności energii powinny być liczone jako bezwzględne zmniejszenie
zużycia energii w wyniku działań organizacyjnych jak i osiągnięte w wyniku realizacji
określonych przedsięwzięć inwestycyjnych lub modernizacyjnych. Konieczność spełnienia warunków monitoringu efektów działań na rzecz poprawy efektywności energetycznej, określonych w Dyrektywie 2006/32/WE, dążenie do harmonizacji i umożliwienie międzynarodowych porównań, wymuszają wprowadzanie zmian w zakresie zbierania danych statystycznych, tj. rozszerzenie zakresu podmiotowego i przedmiotowego, jak też dokonanie niezbędnych uzupełnień w zawartości resortowych baz danych (Źródła administracyjne). Prowadzone w Unii Europejskiej jak również w Polsce prace nad dalszą harmonizacją w zakresie wskaŹników efektywności energetycznej, przygotowują niezbędne narzędzie oceny realizacji polityki zrównoważonego rozwoju i zrównoważonej polityki energetycznej z uwzględnieniem poszanowania energii i zagadnień ochrony środowiska. 5. Spis rysunkówRys. 1. Dynamika podstawowych wskaŹników makroekonomicznychRys. 2. Zmiany PKB, wartości dodanej (VA) w głównych sektorach gospodarki i spożycia indywidualnego w Euro - cny stałe 2000 r. Rys. 3. Zużycie energii pierwotnej (EP) i finalne zużycie energii (EF) Rys. 4. Struktura finalnego zużycia energii w Polsce wg nośników Rys. 5. Struktura finalnego zużycia energii w Polsce wg sektorów Rys. 6. Zmiany cen oleju napędowego i benzyn Rys. 7. Zmiany cen energii elektrycznej dla gospodarstw domowych i przemysłu Rys. 8. Zmiany cen gazu dla gospodarstw domowych i przemysłu Rys. 9. Zmiany wskaŹnika energochłonności PKB Rys. 10. Zmiany wskaŹnika energochłonności finalnej PKB Rys. 11. Relacja wskaŹnika EF/PKB do wskaŹnika EP/PKB Rys. 12. Struktura działowa zużycia energii w przemyśle przetwórczym Rys. 13. Zmiany wskaŹnika energochłonności w wysokoenergetycznych działach przemysłu Rys. 14. Zmiany wskaŹnika energochłonności w niskoenergochłonnych działach przemysłu Rys. 15. Zmiany wskaŹników energochłonności produkcji wybranych wyrobów przemysłowych Rys. 16. Zmiany energochłonności przemysłu przetwórczego - rola zmian strukturalnych Rys. 17. Zmiany energochłonności przemysłu przetwórczego Rys. 18. Struktura zużycia energii w gospodarstwach domowych według kierunków użytkowania Rys. 19. Zmiany wskaŹnika zużycia energii w gospodarstwach domowych w przeliczeniu na 1 mieszkanie Rys.20. Zmiany cen i wskaŹnika zużycia energii elektrycznej w gospodarstwach domowych w przeliczeniu na 1 mieszkanie Rys.21. Zmiany wskaŹnika zużycia paliw w przeliczeniu na 1 pojazd Rys.22. Zmiany wskaŹnika energochłonności wartości dodanej (VA) w sektorze usług Rys.23. Zmiany wskaŹnika elektrochłonności wartości dodanej (VA) w sektorze usług Rys.24. Zmiany wskaŹnika zużycia energii w przeliczeniu na 1 zatrudnionego w sektorze usług Rys.25. Zmiany wskaŹnika zużycia energii elektrycznej w przeliczeniu na 1 zatrudnionego w sektorze usług Rys.26. Zmiany sprawności ciepłowni Rys.27. Zmiany sprawności elektrociepłowni
Tabl. 1. Dynamika podstawowych makroekonomicznych wskaŹników rozwoju
gospodarczego Polski w latach 1992-2003 w [%/rok] |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||
| WskaŹniki makroekonomiczne | Jednostka |
|
kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 % kgoe/euro2000 kgoe/europpp kgoe/europpp kgoe/europpp kgoe/europpp kgoe/europpp |
- Dane o zużyciu energii pozyskiwane są z badań na formularzach G-02a, G-02b, G-03, wtórnego wykorzystania danych z innych badań, a także z administracyjnych baz danych Urzędu Regulacji Energetyki, bazy danych Agencji Rynku Energii S.A.; systemu międzynarodowego handlu towarami; wewnętrznego systemu informacyjnego Agencji Rozwoju Przemysłu S.A., Nafty Polskiej S.A., Polskiej Izby Paliw Płynnych, koncesjonowanych operatorów i dystrybutorów paliw ciekłych i gazowych, energii elektrycznej i ciepła.
- W przypadku danych niezbędnych do wyliczenia PKB wykorzystuje się wtórnie dane ze sprawozdań: SP, SP-3, F-01/I-01, F-01/k, F-01/m, F-01/s, F-02, F-03, H-01s, H-01a, H-01g, R-05, R-06, R-07, R-08, R-09, R-10, SG-01, DG-1., powszechnego spisu rolnego, z Jednolitego Dokumentu Administracyjnego SAD oraz Systemu INTRASTAT – w zakresie importu i eksportu towarów, a także z systemów informacyjnych: Ministerstwa Finansów (formularze Rb), Ministerstwa Zdrowia (Mz- 03), Agencji Rynku Rolnego, Agencji Rezerw Materiałowych, Narodowego Banku Polskiego.
7.2. WskaŹniki efektywności energetycznej dla przemysłu
| WskaŹniki dla przemysłu | Jednostka |
|---|---|
Jednostkowe zużycie energii w produkcji cementu Jednostkowe zużycie energii w produkcji papieru Jednostkowe zużycie energii w produkcji szkła | kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 kgoe/euro2000 toe/t toe/t toe/t toe/t kgoe/euro2000 kgoe/europpp kgoe/europpp toe/ton |
Dane niezbędne do obliczenia tych wskaŹników w zakresie:
- zużycia energii - uzyskiwane są z tych samych badań, które są Źródłem dla wskaŹników makroekonomicznych,
- wartości produkcji (wielkości sprzedaży) - uzyskiwane są ze sprawozdań: F-01/I-01, DG-1, SP, SP-3 oraz z systemów informacyjnych Ministerstwa Finansów (sprawozdania Rb-30 i Rb-31),
- wartości fizycznych rozmiarów produkcji - uzyskiwane są ze sprawozdań: P-01, P-01m oraz P-02.
7.3. WskaŹniki efektywności energetycznej dla transportu
| WskaŹniki dla transportu | Jednostka |
|---|---|
|
kgoe/euro2000 toe/pojazd kgoe/tkbr kgoe/pasażera kgoe/pkm kgoe/tkm kgoe/pkm kgoe/samochód l/100km l/100km toe/samochód kgoe/pkm toe/pojazd toe/pojazd kgoe/tkm kgoe/pkm kgoe/tkm kgoe/pkm kgoe/tkm kgoe/pkm kgoe/tkm |
Jednostkowe zużycie energii w transporcie wyliczane jest na podstawie danych z formularza G-03, ponadto pobiera się dane ze sprawozdań GUS: T-03, T-03r, T-04, TD-E, T-06, SG-01, ST-P, ST-W, DG-1t i SP-3, oraz z administracyjnego systemu informacyjnego Ministerstwa Infrastruktury dot. licencji na transport międzynarodowy, z wewnętrznego systemu informacyjnego PKP S.A. w zakresie podmiotów posiadających licencje na wykonywanie przewozów kolejowych i udostępnianie pojazdów trakcyjnych i danych systemu ewidencyjnego Metro Warszawskie Spółka z o.o.
7.4. WskaŹniki efektywności energetycznej dla gospodarstw domowych
| WskaŹniki dla pozostałych odbiorców | Jednostka |
|---|---|
|
toe/mieszk. kWh/mieszk. toe/mieszk. kgoe/m2 toe/mieszk. kgoe/m2 toe/mieszk. kWh/mieszk. kWh/mieszk. kgoe/mieszk/st. kgoe/mieszk/st. toe/mieszk. |
Dane dotyczące liczby i powierzchni mieszkań uzyskuje się ze sprawozdań GUS: M-01, M-
02, SG-01, zestawienia GKM-11 i GKM-12 o wojewódzkich bilansach zasobów
mieszkaniowych i wyposażeniu mieszkań, z badania budżetów gospodarstw domowych,
z systemu podatkowego Ministerstwa Finansów dotyczącego osób fizycznych i prawnych
prowadzących działalność gospodarczą oraz ze sprawozdania B-07 i systemu informacyjnego
gmin w zakresie ewidencji podatkowej nieruchomości.
Zużycie paliw i energii dla gospodarstw domowych, rolnictwa i usług szacuje się na
podstawie badań ankietowych gospodarstw domowych i usług. Badania te wykonuje się raz
na kilka lat (ostatnie były w 2002 i 2003r.).
7.5. WskaŹniki efektywności energetycznej dla sektora usług, rolnictwa i przemian energetycznych
| WskaŹniki dla usług, rolnictwa i przemian energetycznych | Jednostka |
|---|---|
| kgoe/euro2000 toe/zatr. kgoe/m2 kgoe/europpp kgoe/euro2000 % % % |
- ze Źródeł wykorzystywanych do obliczenia PKB przedstawionych wcześniej,
- sprawozdań energetycznych przedstawionych wcześniej,
- z formularzy Z-03 i Z-06 oraz danych z systemów informacyjnych MSWiA, jak również szacunków eksperckich dotyczących zużycia energii w sektorze usług i rolnictwa.
8 Lista zmiennych niezbędnych do wyliczania wskaŹników efektywności energetycznej
1. Dane ogólneProdukt Krajowy Brutto (PKB) w cenach bieżących i stałych (w zł)
Wartość dodana (VA) w cenach bieżących i stałych w sektorach (w zł):
- Rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa
- Przemysłu (sekcja C+D+E+F)
- Usług
Spożycie indywidualne w cenach bieżących i stałych (w zł)
Kurs bankowy EURO
Kurs siły nabywczej EUROLiczba ludności
Zużycie energii pierwotnej w podziale na:- Węgiel kamienny i brunatny*
- Ropę naftową*
- Gaz ziemny
- Drewno, biomasę, odpady (przemysłowe i komunalne)
- Saldo wymiany zagranicznej energii elektrycznej
- Energię jądrową**
- Energię wodną**
- Energię słońca i wiatru**
* łącznie z saldem wymiany zagranicznej i zmianą zapasów nośników pochodnych (koks, brykiety, produkty ropopochodne)
**Wielkość obliczona zgodnie z zasadami obowiązującymi w IEA-OECD, ONZ i EUROSTAT
Zużycie finalne (bezpośrednie) energii w podziale na:
- Produkty ropopochodne (benzyny, oleje, gaz ciekły itp.)
- Gaz ziemny
- Węgiel kamienny i brunatny (łącznie z paliwami pochodnymi)
- Energia elektryczna
- Ciepło
- Drewno, biomasa, odpady przemysłowe i komunalne
- Przemysł (z wyłączeniem zużycia nieenergetycznego i przemian energetycznych)
- Transport
- Sektor drobnych odbiorców
- Gospodarstwa domowe
- Usługi (publiczne i prywatne)
- Rolnictwo
średnia wieloletnia stopniodni (przy 18°C)
2. Przemysł
Wartość dodana w cenach stałych dla:
- Górnictwa i kopalnictwa (PKD 10-14)
- Przemysłu przetwórczego (PKD 15-37)
- Sektora energii (PKD 23, 40, 41)
- Budownictwa (PKD 45)
- Spożywczy (PKD 15, 16)
- Tekstylny, odzieżowy i skórzany (PKD 17, 18, 19)
- Papierniczy i poligraficzny (PKD 21, 22)
- Chemiczny (PKD 24)
- Wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych (PKD 25)
- Mineralny (PKD 26)
- Stalowy (PKD 27.1, 27.2, 27.3, 27.5)
- Metali nieżelaznych (PKD 27.4)
- Maszyn i urządzeń (PKD 28-35)
- Pozostałe klasy przemysłu (PKD 36, 37)
- Górnictwo i kopalnictwo surowców nieenergetycznych (PKD 13, 14)
- Budownictwo
- Cementowy (PKD 26.51 lub 26.5)
- Szklarski (PKD 26.1)
- Stali surowej
- Stal martenowskiej i konwertorowej
- Stali z pieców elektrycznych
- Cementu
- Papieru
- Szkła
- Energii elektrycznej
- Ciepło
- Gaz ziemny
- Paliwa ciekłe (ropopochodne)
- Paliwa stałe (węgiel itp)
- Drewna, odpady, biomasa
10. Spis acquis communautaire
Dokumenty UE dotyczące zagadnień związanych z efektywnością energetyczną są następujące:
- Green Paper for a European Union Energy Policy (1995).
Zielona Księga Polityka energetyczna Unii Europejskiej. - Energy Charter Treaty and Energy Charter Protocol on Energy Efficiency and Related
Environmental Aspects (PEEEREA).
Karta Energetyczna i Protokół Karty Energetycznej o Efektywności Energetycznej i Odnośnych Aspektach Ochrony środowiska (1994). - White Paper Energy for the Future: RES.
Biała Księga - Energia dla przyszłości: Odnawialne Źródła energii (1997). - Council Resolution on energy efficiency in the European Community (1998).
Rezolucja Rady dot. Efektywności energetycznej w Wspólnocie Europejskiej. - Action Plan to Improve Energy Efficiency in the European Community.
Plan działania w celu poprawy efektywności energetycznej we Wspólnocie Europejskiej (2000). - European Climate Change Programme (ECCP).
Europejski Program Zapobiegający Zmianie Klimatu (EPZK) (2000). - A sustainable Europe for a better world – A European Union strategy for sustainable
development.
Zrównoważona Europa dla lepszego świata – Strategia zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej, Gothenburg European Council (2001). - Green Paper - Towards a European Strategy for Energy Supply Security.
Zielona Księga – Ku europejskiej strategii bezpieczeństwa energetycznego (2001). - White Paper. European Transport Policy for 2010: Time to Decide.
Biała Księga Europejska Polityka Transportowa do 2010: Czas na Decyzje (2001). - Directive 2006/32/EC of the European Parliament and of the council of 5 April 2006
on energy end-use efficiency and energy services and repealing Council Directive
93/76/EEC.
Dyrektywa 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie efektywności końcowego wykorzystania energii i usług energetycznych i uchylająca Dyrektywę Rady 93/76/EWG.
Dyrektywy dotyczące efektywności energetycznej urządzeń:
Dyrektywa Rady 78/170/EEC z dnia 13.02.1978 r. – w sprawie sprawności generatorów ciepła dla ogrzewania miejscowego i wytwarzania ciepłej wody użytkowej w nowych lub już istniejących budynkach nieprzemysłowych i w sprawie izolacji cieplnej i rozdziału ciepłej wody użytkowej w nowych nieprzemysłowych budynkach. Dyrektywa Rady Nr 79/531/EEC z dnia 14.05.1979 r. – dotycząca zużycia energii elektrycznej urządzeń domowych. Dyrektywa Rady Nr 92/42/EEC z dnia 21.05.1992 r. o sprawności nowych wodnych kotłów grzewczych na paliwa ciekłe i gazowe. Dyrektywa Rady Nr 92/75/EEC z dnia 22.09.1992 r. - informująca, poprzez etykietowanie oraz standardowe informacje o produkcie, o zużyciu energii oraz innych zasobów przez urządzenia domowe. Dyrektywa Komisji Nr 94/2/EC z dnia 21.01.1994 r. - wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC, odnoszącą się do etykietowania energią domowych chłodziarek, zamrażarek i ich kombinacji. Dyrektywa Komisji Nr 95/12/EC z dnia 23.05. 1995 r. - wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC - odnosząca się do etykietowania pralek domowych. Dyrektywa Komisji Nr 95/13/EC z dnia 23.05.1995 r. wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC, odnosząca się do etykietowania domowych elektrycznych suszarek bębnowych. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady Nr 96/57/EC z dnia 3.09.1996 r. - dotyczącą wymagań związanych z efektywnością energetyczną domowych elektrycznych urządzeń chłodniczych, zamrażających oraz ich kombinacji. Dyrektywa Komisji Nr 96/60/EC z dnia 19.09.1996 r. - wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC, odnoszącą się do etykietowania pralko - suszarek. Dyrektywa Komisji Nr 96/89/EC z dnia 17.12.1996 r. – zmieniająca dyrektywę Nr 95/12/EC, wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC, odnosząca się do etykietowania pralek. Dyrektywa Komisji Nr 97/17/EC z dnia 16.04.1997 r. - wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC, odnoszącą się do etykietowania domowych zmywarek. Dyrektywa Komisji Nr 98/11/EC z dnia 27.01.1998 r. - wdrażająca Dyrektywę Rady Nr 92/75/EEC, w odniesieniu do etykietowania energetycznego lamp do użytku domowego. Dyrektywa 2000/55/EC z dnia 18 września 2000 r. w sprawie wymagań dotyczących efektywności energetycznej dla stateczników świetlówek. Dyrektywa 2002/31/EC z dnia 22 marca 2002 r. dotyczące etykiet efektywności energetycznej dla klimatyzatorów domowych. Dyrektywa 2002/40/EC z dnia 8 maja 2002 r. w sprawie etykiet dotyczących efektywności energetycznej dla piekarników elektrycznych do użytku domowego. Dyrektywa 2003/66/EC z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie etykiet efektywności energetycznej chłodziarek, chłodziarko – zamrażarek i zamrażarek typu domowego. |
| « poprzedni artykuł | następny artykuł » |
|---|


